Waarom je acculader soms tikkende of zoemende geluiden maakt tijdens de druppellaadfase
Een stilte die plotseling wordt verbroken door een zacht getik of een laag gezoem.
Je staat in de garage, je elektrische auto (EV) of hybride hangt aan de lader en je vraagt je af: is dit normaal? Of gaat er iets mis? Het is een vraag die veel autobezitters hebben zodra ze een wallbox of een draagbare lader horen werken.
Vooral tijdens de zogenaamde druppellaadfase, wanneer de auto bijna vol is, kunnen geluiden opvallen. Laten we eens rustig kijken wat er precies gebeurt onder de motorkap van je lader en waarom die geluiden soms wel en soms niet normaal zijn.
Oorzaken van tikkende of zoemende geluiden
Om te begrijpen waarom je lader geluid maakt, moet je weten dat er binnenin twee belangrijke systemen zitten: de krachtige elektronica die stroom omzet (de voeding) en de communicatie met je auto.
De meeste moderne laders, zoals de populaire Easee Home of de Wallbox Pulsar Plus, gebruiken een zogenaamde schakelende voeding (SMPS). Dit is een complex systeem dat de wisselstroom uit het stopcontact omzet naar de gelijkstroom die je accu nodig heeft.
Door de hoge frequenties waarmee dit gebeurt (soms tienduizenden keren per seconde), kunnen componenten zoals spoelen of transformatoren lichtjes trillen. Dit trillen zet zich om in een zoemend geluid. Als je een lader hoort zoemen, is dat vaak het geluid van de wisselstroom die door de componenten pulst. Een tikkend geluid is vaak net iets anders.
Dit hoor je meestal niet constant, maar in bursts. Dit kan duiden op het aanslaan van een relais.
Een relais is een soort elektromagnetische schakelaar. In je auto of laadpaal zitten er meerdere. Ze schakelen de stroomkring open of dicht.
Je hoort een duidelijke 'klik' wanneer het laadproces start of wanneer de lader overschakelt van snelladen naar de langzamere druppellading. Dat is op zich niet eng.
Maar, en dat is een cruciaal punt: een tikkend geluid dat niet stopt, of dat gepaard gaat met een brandlucht of rook, is een direct alarmsignaal.
Dit kan wijzen op een defecte component, zoals een kapotte condensator die probeert op te laden maar het niet redt. In sommige gevallen ontstaat er een communicatiefout. Je auto en lader praten constant via de laadkabel (CP signaal). Als die communicatie hapert, kan de lader continu proberen de verbinding te herstellen, wat resulteert in een eindeloos getik van de relais.
Een tikkend geluid dat niet stopt, of dat gepaard gaat met een brandlucht of rook, is een direct alarmsignaal.
Wanneer is het geluid normaal?
Het is goed om te weten dat niet elk geluid meteen reden tot paniek is.
Je auto is een stukje complexe techniek en de laadinfrastructuur daaromheen ook. Er zijn een paar scenario's waarin het geluid gewoon bij de werking hoort. Allereerst de koeling. Veel krachtige laders (vanaf 11 kW en hoger) hebben een interne ventilator. Zodra de lader warm wordt – en dat gebeurt nu eenmaal bij het omzetten van stroom – springt die ventilator aan.
Dat geluid herken je als een zachte, constante blaas of een opbouwend gezoem. Zolang het niet klinkt alsof er een steentje tegen de ventilator aan slingert, is dit normaal.
Een ander normaal geluid is het 'klikken' tijdens de druppellaadfase. Wanneer je bijna 100% bereikt hebt, vertraagt je auto het laadproces enorm.
Dit is om de accu te beschermen en te balanceren. De lader moet hierop reageren door de stroomsterkte continu aan te passen. Bij intensief gebruik kunnen slimme acculaders met ingebouwde koelventilatoren dit proces ondersteunen, waarbij het in- en uitschakelen van relais soms een zachte 'klik' geeft.
Ook het overschakelen van de laadfasen (AC naar DC) bij het starten van het laden kan een duidelijke 'klik' geven. Dit is de standaard werking van een druppellader of een moderne wallbox. Met slimme integratie voor je acculader kun je dit proces bovendien optimaliseren op dalstroom. Zolang je auto aangeeft dat hij oplaadt en de lader niet extreem heet wordt, hoort dit erbij.
Wanneer moet je actie ondernemen?
Hier wordt het serieuzer. Er zijn een paar rode vlaggen die aangeven dat je direct moet ingrijpen.
De belangrijkste is als het geluid samengaat met een probleem in het laadproces.
Veelgestelde vragen
Als je lader tikt of zoemt, maar je ziet dat de laadsessie niet start of constant onderbroken wordt, is er iets mis. Controleer je app (van de lader of de auto). Geeft die een foutmelding?
Dan is er vaak een communicatiefout of een probleem met de stroomtoevoer. Zolang de lader geen foutmelding geeft en normaal laadt, is het meestal veilig.
Is een tikkend geluid in mijn acculader normaal?
Maar vertrouw op je gevoel. De situatie wordt gevaarlijk als de lader tikt én niet warm wordt terwijl hij wel aan staat. Normaal gesproken voelt een lader die aan het laden is lauwwarm tot warm (zo'n 40-50 graden). Als je hem aanraakt en hij voelt koud aan terwijl hij stroom zou moeten leveren, of als hij juist extreem heet wordt (boven de 60-70 graden), koppel hem dan direct los.
Hetzelfde geldt voor een aanhoudend tikken dat klinkt alsof het vanbinnen los zit, of als je een brandlucht ruikt.
Wat moet ik doen als mijn lader tikt en niet oplaadt?
Dit zijn tekenen van kortsluiting of smeltende componenten. Je betaalt voor een veilig laadsysteem (zoals een ABB Terra of Alfen Eve), dus vertrouw op de veiligheidsmechanismen en koppel bij twijfel de stroom eraf. Om je een zo compleet mogelijk beeld te geven, hebben we hieronder de meest voorkomende vragen over geluiden bij acculaders en laadpalen op een rijtje gezet.
Dit helpt je om snel te bepalen of je actie moet ondernemen of dat je rustig verder kunt laden. Niet altijd; het kan duiden op een defecte voeding of een probleem met de communicatie tussen lader en accu, waarbij je via een diagnose van de knipperende LED-code direct de status van je systeem achterhaalt.
Kan een tikkende lader mijn accu beschadigen?
Een enkele 'klik' bij het starten of wisselen van fase is normaal. Een aanhoudend, snel tikken is dat niet. Controleer of de contacten schoon zijn en probeer eventueel een andere lader om uit te sluiten of de accu defect is.
Zit er vuil in de laadpoort van je auto of op de stekker? Maak dit voorzichtig schoon met een droge doek.
Maakt een druppellader altijd geluid?
Werkt het daarna nog niet, probeer dan een openbaar laadpunt. Laadt de auto daar wel op?
Dan zit het probleem in je eigen lader of wandcontactdoos. Ja, als de lader onstabiele spanning levert, kan dit de cellen in de accu beschadigen. De BMS (Battery Management System) van je auto probeert dit wel te voorkomen door de lading te weigeren, maar een defecte lader die wel stroom levert maar met horten en stoten, is slecht voor de levensduur van je dure accupakket.
Moet ik de lader direct loskoppelen bij geluid?
Nee, een goed werkende druppellader is doorgaans stil, tenzij er een ventilator of relais in zit. Vooral bij het langzaam opladen van een 12V accu (bijvoorbeeld in een brandstofauto of camper) zijn de meeste druppelladers, zoals de CTEK MXS 5.0, fluisterstil.
Een beetje gezoem bij een 22kW wallbox is echter wel acceptabel. Ja, als het geluid ongebruikelijk is of gepaard gaat met een brandlucht, koppel de lader dan direct los. Schakel ook de groep in de meterkast uit als de lader heet is of blijft tikken. Veiligheid gaat boven alles. Laat bij twijfel altijd een elektricien of de leverancier van de lader kijken.