Waarom je absoluut nooit hard moet duwen op een draaiende accu-kettingzaag
Je staat in de tuin, het is prachtig weer en je hebt een flinke stapel snoeiwerk liggen. Je pakt je gloednieuwe accu-kettingzaag, trekt aan het snoer (oh, wacht, dat is het voordeel: geen snoer!) en je hoort die heerlijke, stille brom.
Je zet de zaag op het hout en je eerste impuls is: duwen. Hard duwen. Sneller klaar zijn, toch? Fout. Helemaal fout. Als je ooit je accu-zaag écht wilt gebruiken zoals die bedoeld is, en vooral als je hem langer dan een seizoen wilt laten leven, moet je dit trucje afleren. Ik leg je precies uit waarom je hand op de boomstam moet blijven en je zaag z’n werk moet laten doen.
Waarom duwen de zaagprestaties verslechtert
Stel je even voor: je bent op de fiets en je trapt rustig voort. Lekker soepel. Nu moet je opeens een steile helling op. Wat doe je?
Je gaat harder trappen, je zet al je kracht op de pedalen.
Je fietsketting piept, je adem gaat sneller en je zweet. Zo werkt het ook bij je accu-kettingzaag. Die is gebouwd voor een bepaalde mate van werk.
Zodra jij er met je lichaamsgewicht bovenop gaat hangen om het zaagblad door het hout te forceren, gebeurt er iets vervelends. Het allergrootste gevaar is de overbelasting van de motor.
De motor in je accu-zaag is een elektromotor. Die heeft een bepaalde capaciteit. Door te duwen, dwing je hem om veel harder te werken dan hij wil. Je hoort het direct: het toerental daalt, de motor maakt een zwaarder, protesteerend geluid.
Op dat moment trekt de motor een stroomstoot die tot wel 30% tot 50% hoger kan zijn dan normaal.
Dat is de reden dat je accu zo snel leegloopt als je teveel druk geeft. Een ander direct gevolg is dat de ketting vastloopt. De tanden van de ketting grijpen in het hout.
Als jij de zaag met geweld naar voren duwt, verandert de hoek waaronder de tanden snijden. In plaats van netjes te schaven, gaat de ketting 'slikken' en vastlopen in het hout.
De motor blokkeert bijna, en je trekt je zaag bijna uit je handen door de tegendruk. Dat is niet alleen frustrerend, maar ook gevaarlijk.
De juiste zaagtechniek voor accu-zagen
Het goede nieuws? De juiste techniek is eigenlijk veel makkelijker en ontspannender.
Het draait allemaal om vertrouwen in je gereedschap. De beste accu-kettingzagen, zoals modellen van Stihl (MSA 120 C-BQ, rond de €250) of Makita (DUC353Z, rond de €200 excl. accu), zijn ontworpen om hun eigen werk te doen.
Ze hebben scherpe kettingen en genoeg vermogen om door zacht hout (denk aan berk of den) en hardhout te gaan. De gouden regel is: laat de zaag zakken door zwaartekracht. Je hoeft de zaag niet naar beneden te duwen; je tilt hem op en laat hem zakken.
De zwaartekracht geeft al voldoende druk om het zaagproces te starten. Zodra de ketting draait, grijpen de tanden direct het hout en nemen ze het werk over.
Jij bent er alleen om de richting te bepalen en de zaag stabiel te houden. Gebruik de kam van de zaag. Dat is dat kleine uitstekende stukje plastic of metaal aan de onderkant van de voorkant van de zaag. Die kam leg je plat op het hout.
Die fungeert als een soort scharnier en hefboom. Door licht druk te zetten op de achterkant van de zaag, til je de voorkant licht op.
Veelgestelde vragen over duwen en zagen
Als je de zaag dan loslaat, valt hij als het ware in het hout. Dat is de beweging die je wilt. Probeer het maar eens: voel hoe de zaag vanzelf snijdt zonder dat je spierkracht hoeft te zetten.
Je bent niet de enige die hiermee worstelt. Ik hoor het constant in de winkel en zie het in de forums.
Daarom hieronder de meest voorkomende vragen, inclusief de antwoorden die je nodig hebt. Waarom mag je eigenlijk niet duwen op een kettingzaag?
Simpelweg omdat je de motor overvraagt en de ketting ontregelt. Een kettingzaag is geen boormachine.
Een boormachine heeft een hoge weerstand en vraagt om druk. Een kettingzaag is een snijgereedschap dat juist blij wordt van een lichte, soepele beweging.
Druk erop en je verhoogt de slijtage op de motor, de accu en de ketting enorm.
Hoe merk ik dat ik te hard duw?
Je lichaam geeft signalen, en je oren ook. Als je de motor hoort 'doorzakken' in toerental, of als je een brommend geluid hoort dat aangeeft dat de motor moeite heeft, ben je te hard aan het duwen. Een ander extreem signaal is rook.
Als je ziet roken, betekent dat dat de ketting te snel slijt op het hout door de wrijving, of dat de motor oververhit raakt. Stop direct. Wat is de juiste manier om te zagen?
Zoals hierboven gezegd: kam erop, zaag rustig optillen en zakken laten.
Gebruik je lichaamsgewicht niet om druk te zetten, maar om de zaag in balans te houden. Bij het zagen van dikke stammen (30 cm of meer) is het slim om de achterkant van de zaag lichtjes te ondersteunen met je vrije hand (op veilige afstand!), zodat je de zaag stabiel houdt zonder te duwen. Leer hier meer over veilig zagen in lastige hoeken. Kan duwen de ketting beschadigen?
Ja, absoluut. Door de verhoogde druk en wrijving worden de snijtanden op de ketting veel heter dan goed is.
Ze worden bot, verliezen hun scherpte en in het ergste geval breken er stukjes vanaf.
Een ketting kost al snel tussen de €20 en €40. Als je hem elke klus door verkeerd gebruik moet vervangen, ben je duurder uit dan wanneer je gewoon de juiste techniek toepast. Is dit anders bij een accu-zaag dan bij benzine?
Ja, en dat is een cruciaal verschil. Benieuwd naar hoeveel zaagsnedes een volle 5.0Ah accu maakt?
Een benzine-zaag heeft een enorm koppel en een vliegwieleffect. Als je even duwt, herstelt hij zich wel.
Een accu-zaag is veel directer. Zodra de stroomvraag te hoog wordt (zoals bij te veel duwen), grijpt het Battery Management System (BMS) in. Dat is de beveiliging in de accu.
Praktische tips voor de perfecte zaagbeurt
Die schakelt de stroomtoevoer direct uit om de accu te redden. Je staat dan met een dode zaag, en je moet wachten tot de accu is afgekoeld of hersteld.
Dat kost je tijd en werkplezier. Het draait allemaal om routine.
- Check je ketting: Voordat je begint, even met je nagel over de tanden voelen. Voelen ze scherp? Zo niet, slijp hem. Een scherpe ketting zaagt meteen veel lichter.
- Spanning controleren: De ketting moet strak genoeg zitten, maar niet zo strak dat je 'm niet met de hand kunt rondtrekken. Een te losse ketting slaat kapot.
- Gebruik de juiste accu: Zorg dat je een accu hebt die past bij je zaag. Een 2Ah accu leegt sneller bij zwaar werk dan een 5Ah accu. Voor een serieuze snoeiklus kun je het beste een 4Ah of 5Ah accu gebruiken (prijs verschilt van €80 tot €150 per stuk).
- Laat de zaag het werk doen: Herhaal dit als een mantra. Til op, laat zakken. Herhaal.
- Houd de zaag stil: Probeer niet te veel te wiebelen. Een stabiele zaag zaagt sneller dan een wiebelende.
Als je eenmaal de juiste gewoonte te pakken hebt, gaat het vanzelf. Hieronder een lijstje die je naast je zaag kunt plakken (figuurlijk dan). Uiteindelijk gaat het erom dat je met plezier je tuin onderhoudt.
Een accu-kettingzaag is een fantastisch stuk gereedschap dat je enorm veel tijd bespaart, zolang je het maar met respect behandelt. Dus, de volgende keer dat je die motor hoort brommen, denk dan niet "ik duw even door", maar denk: "ik laat je even werken". Zelfs bij het zagen van dikke eikentakken zal je zaag je dankbaar zijn, en je accu blijft langer vol.