Waarom je absoluut nooit oude afgewerkte motorolie als kettingolie in je tuin mag gebruiken
Stel je dit even voor: je staat in je tuin, zaag je takken netjes op maat en je denkt: "Ik heb nog een fles oude motorolie in de garage staan, dat werkt vast ook wel." Stop. Direct. Als je een beetje om je zaag en je gezondheid geeft, gooi je die gedachte meteen overboord. Ik zie het te vaak gebeuren: mensen die denken dat olie gewoon olie is.
Maar er zit een wereld van verschil tussen wat er in je auto-carter gaat en wat er om een ketting van je zaag hoort te smeren.
Het is niet alleen een slecht idee, het is een regelrechte ramp voor je machine, het milieu en jezelf. Laten we dit even rustig uitpluizen, want je wilt je dure gereedschap niet vernielen met een goedkope, giftige smeerboel.
Waarom je machine er kapot aan gaat
Je kettingzaag is een stuk fijnmechanica dat onder enorme toeren en krachten draait. De oliepomp in je zaag is erop gebouwd om een bepaalde dikte (viscositeit) en structuur van olie te verwerken.
Afgewerkte motorolie is een heel ander beestje. Denk aan deeltjes slijtage van je motor, metaalspanen en verbrandingsresten die erin zweven.
Die troep verdwijnt direct in de smalle kanalen van je kettingzaag. De olietoevoer raakt verstopt en je ketting droogloopt. Een ander punt waar veel mensen overheen kijken, zijn de rubbers.
In je kettingzaag zitten afdichtingen en O-ringen die zorgen dat de olie niet lekt. Afgewerkte motorolie bevat agressieve schoonmaakmiddelen en zuurproducten die ontstaan zijn door het rijden. Deze stoffen verouderen en laten rubber opzwellen of hard worden. Je lekt straks olie uit je zaag en de reparatiekosten zijn vaak hoger dan de aanschafprijs van een nieuwe kettingzaag.
De giftige lucht die je inademt
Als je met een kettingzaag bezig bent, maak je fijnstof. Dat is al niet best. Maar als je oude motorolie gebruikt, vernevel je die olie.
Je creëert een fijne mist van zware metalen en verbrande koolwaterstoffen die je direct inademt.
Afgewerkte motorolie bevat namelijk kankerverwekkende stoffen zoals polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK's) en zware metalen als lood en cadmium. Dit wil je echt niet in je longen hebben.
Diezelfde vieze mist landt ook op je huid en in je tuin. Je bent aan het werk in je eigen groene omgeving. Als je die olie gebruikt, leg je een giftige laag over je gras, je planten en de grond.
Waarom het echt niet werkt: hechting en viscositeit
Regen spoelt het vervolgens de grond in of het riool in. Zo belandt de rotzooi in het water.
Je tuin is geen stortplaats voor chemisch afval. Behandel het daarom ook zo. Het draait allemaal om twee woorden: plakken en dikte. Kettingolie is speciaal gemaakt om te plakken.
Door speciale toevoegingen (tackifiers) blijft de olie op de ketting zitten, zelfs als die met 100 km/u om de motorblok heen vliegt. Motorolie is gemaakt om te smeren en te koelen, niet om te plakken.
Hij word er simpelweg afgeslingerd. Je ketting droogt direct uit en slijt extreem hard.
De viscositeit is ook een pijnpunt. Te dunne olie lekt er direct af, te dikke olie kan de pomp niet aan. Moderne kettingzagen (zoals Stihl of Husqvarna) zijn extreem gevoelig voor de juiste olie.
Gebruik je er motorolie bij, dan loop je het risico dat je ketting vastloopt of breekt. En niets is gevaarlijker dan een ketting die blokkeert terwijl je zaagt.
De juiste olie kiezen: wat kost het en waar vind je het?
Gelukkig is de oplossing simpel en vaak goedkoper dan je denkt. Je hebt twee soorten olie nodig: kettingolie en mengsmering (voor de motor).
De prijzen vallen reuze. Een flinke fles biologisch afbreekbare kettingolie van merken als Stihl, Oregon of Makita heb je al voor tussen de €8,- en €15,- per liter.
Veel moderne kettingzagen hebben een apart reservoir voor de kettingolie. Let wel op: sommige moderne zagen (zoals de duurdere accusystemen) hebben een 'auto-olie' stand, maar dit is dan alsnog speciale kettingzaag-olie, geen motorolie uit je auto. Het gaat erom dat je de juiste specificatie gebruikt. Kies de juiste viscositeit voor je kettingzaag en gebruik biologisch afbreekbare olie (vaak blauw of groen gekleurd).
- Budget optie: Een emmer van 5 liter kettingolie (merkloos) - ongeveer €25,-. Ideaal als je veel zaagt.
- Topkwaliteit: Stihl SynthPlus of Oregon Precision - ongeveer €12,- per liter. Gaat langer mee en beschermt beter.
- Accu-zaag: Let op: hier zit vaak al olie bij in het systeem of specifieke cartridges, probeer dit nooit te vullen met motorolie.
Praktische tips voor het vullen en onderhouden
Dat is net zo effectief, maar een stuk beter voor je tuin en het grondwater.
Om je zaag in topconditie te houden, moet je het goed aanpakken. Hieronder wat directe tips die je meteen kunt toepassen: Als je oude motorolie over hebt, breng het dan naar een inzamelpunt.
- Check altijd het oliepeil: Voordat je start, controleer je of de kettingolie-tank vol is. Een droge ketting slijt in seconden.
- Gebruik een trechter: Giet de kettingolie er netjes in. Morsen is zonde en vies, maar het is nog erger als je motorolie per ongeluk in de kettingolie-tank gooit (of andersom).
- Maak de zaag schoon: Na het werk de zaag schoonmaken met een doek. Zo voorkom je dat zaagsel en modder de olie-openingen verstoppen.
- Verzorg de ketting: Slijp je ketting regelmatig. Een scherpe ketting met goede olie zaagt als een mes door boter.
"Denk je echt dat je auto-olie goedkoper is? Reken het maar eens uit. Een kapotte oliepomp of een vastgelopen ketting kost je zo €100,- tot €200,-. Die €10,- die je probeert te besparen op een flesje echte kettingolie is de duurste besparing die je ooit maakt."
Doe dit niet in de grond, en zeker niet in je zaag. Je tuin en je gereedschap verdienen beter.
Houd het simpel, houd het veilig en gebruik de juiste spullen. Zo geniet je nog jaren van je zaag en je tuin.